در پریشتینا، کافی است چند دقیقه روبهروی کتابخانه ملی کوزوو بایستید تا بفهمید چرا این ساختمان یکی از جنجالیترین بناهای اروپاست.
سازهای غولپیکر، پوشیده از شبکهای فلزی و تاجگذاریشده با ۹۹ گنبد نیمهشفاف؛ بنایی که برای بعضیها شاهکاری جسورانه از معماری مدرن است و برای بعضی دیگر، آنقدر عجیب و نازیبا که نامش در فهرست «زشتترین ساختمانهای جهان» هم آمده است. ظاهر نامتعارف کتابخانه آنقدر بر نگاه نخست غلبه دارد که گاهی داستان پیچیدهای که پشت طراحی آن ایستاده، به حاشیه میرود.
آندریا موتنیاکوویچ، معمار کروات، ساخت این بنا را در سال ۱۹۷۱ آغاز کرد و در ۱۹۸۲ به پایان رساند؛ در دورهای که تنشهای میان آلبانیاییها و صربهای کوزوو رو به افزایش بود. ایده او ساختن نمادی برای هویتی مشترک بود؛ ترکیبی از مکعب و گنبد که ردپای معماری بیزانسی و عثمانی را در خود جمع میکرد و شبکه فلزی نما نیز به فیلیگران سنتی بالکان اشاره داشت.
اما شاید تناقض اصلی همینجاست: ساختمانی که قرار بود نماد تنوع فرهنگی باشد، خودش به نمادی از معماریای تبدیل شد که یا باید عاشقش شوید یا از آن متنفر باشید.