امروزه افزایش هزینه های انرژی و نگرانی های زیست محیطی باعث شده روش های کاهش مصرف انرژی سیستم های تهویه مطبوع بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کند. بخش قابل توجهی از مصرف انرژی در هر ساختمان مربوط به دستگاه های سرمایشی و گرمایشی است؛ تجهیزاتی که اگر به درستی انتخاب، نصب و نگهداری نشوند، می توانند هزینه های سنگینی را به ساکنان تحمیل کنند.
اما چگونه می توان با رعایت چند اصل ساده اما موثر، صرفه جویی در مصرف انرژی در سیستم تهویه خانگی را به حداکثر رساند؟!
مهم ترین قدم برای این مهم، خرید دیگ چگالشی و جایگزین کردن آن به جای موتورخانه های قدیمی، انتخاب ظرفیت دستگاه ها براساس متراژ محیط و شرایط آب و هوایی، برخورداری از گرید انرژی کم مصرف و … میباشد که در ادامه به آنها پرداخته خواهد شد. توجه داشته باشید که کاهش مصرف انرژی این دستگاه ها نه تنها باعث کاهش قبوض ماهانه می شود، بلکه عمر تجهیزات را نیز افزایش می دهد و آسایش حرارتی بهتری فراهم می کند.
جایگزینی وسایل قدیمی با مدل های جدید می تواند تاثیر چشمگیری در کاهش مصرف انرژی سیستم های سرمایشی و گرمایشی داشته باشد. گرچه این کار نیاز به سرمایه اولیه دارد، اما در بلندمدت از طریق کاهش هزینه های انرژی جبران می شود.
مهم ترین قدم برای کاهش مصرف انرژی سیستم های سرمایشی و گرمایشی، انتخاب دستگاهی متناسب با متراژ و شرایط اقلیمی است. ظرفیت بیش از حد باعث افزایش مصرف برق می شود و ظرفیت پایین تر نیز موجب کارکرد دائم و استهلاک بیشتر خواهد شد. توجه به اقلیم منطقه و مشورت با کارشناسان پیش از خرید، نقش اساسی در صرفه جویی در مصرف انرژی در ساختمان دارد.
در ساختمان هایی با موتورخانه قدیمی، راندمان پایین دیگ ها موجب هدررفت انرژی می شود. دیگ های چگالشی با بازیافت حرارت دود خروجی، مصرف سوخت را تا 98% کاهش داده و علاوه بر اینکه جایگزین مناسبی برای موتورخانه ها هستند، یکی از موثرترین راهکارها برای صرفه جویی در مصرف انرژی در ساختمان محسوب می شوند.
استفاده از سیستم های دارای فناوری اینورتر باعث کاهش مصرف انرژی می شود، زیرا به جای خاموش و روشن شدن مداوم، با کاهش دور موتور به صورت پیوسته و با توان کمتر کار می کنند و در نتیجه برق کمتری مصرف کرده و صدای کمتری تولید می کنند.
برچسب انرژی نشان دهنده میزان بهره وری دستگاه است. انتخاب دستگاه با گرید انرژی بالاتر، تضمین کننده مصرف کمتر و عملکرد بهتر است. این موضوع به ویژه هنگام خرید تجهیزات جدید اهمیت دارد و مستقیما بر صرفه جویی در مصرف انرژی در سیستم تهویه خانگی تاثیر می گذارد.
تنظیم صحیح دما تاثیر زیادی در صرفه جویی در مصرف انرژی در ساختمان دارد. انتخاب دمای خیلی پایین در تابستان یا خیلی بالا در زمستان مصرف را افزایش می دهد. بهترین بازه، 24 تا 26 درجه در تابستان و 20 تا 22 درجه در زمستان است و استفاده از ترموستات دقیق به کنترل بهتر مصرف کمک می کند.
شناخت صحیح امکانات دستگاه، از طریق مطالعه دفترچه راهنما و آشنایی با حالت های مختلف مانند حالت خواب، تایمر و تنظیم خودکار یکی از ساده ترین راه ها برای صرفه جویی در مصرف انرژی در سیستم تهویه خانگی است. برای مثال، استفاده از تایمر باعث می شود دستگاه در ساعات غیر ضروری خاموش شود.
کاهش توان دستگاه هنگام خروج افراد از منزل یا خاموش کردن آن در مواقع سفر از طریق سنسورهای حرکتی و دمایی، تا حد زیادی میتواند مصرف انرژی را کنترل کرده و صرفه جویی مورد نیاز را رقم بزند.
همچنین سنسورهای پیشرفته می توانند میزان تابش خورشید یا تغییرات دمایی را تشخیص داده و تنظیمات را به صورت خودکار تغییر دهند. این فناوری ها نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی سیستم های سرمایشی و گرمایشی دارند.
سرویس منظم مانند تمیز کردن فیلترها، بررسی کمپرسور و کنترل نشتی ها نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی دارد. فیلترهای کثیف باعث افت جریان هوا و افزایش فشار به دستگاه می شوند، در حالی که نگهداری صحیح موجب افزایش راندمان و صرفه جویی در مصرف انرژی در ساختمان می شود.
بخش زیادی از اتلاف انرژی از طریق پنجره ها و دیوارها اتفاق می افتد. استفاده از پنجره های دوجداره، پرده های ضخیم و درزگیر مناسب می تواند تبادل حرارتی را کاهش دهد. عایق کاری صحیح دیوارها و سقف نیز نقش مهمی در حفظ دمای داخلی دارد. با کاهش اتلاف حرارت، فشار کمتری به سیستم سرمایشی و گرمایشی وارد می شود و مصرف انرژی کاهش می یابد.
محل نصب یونیت خارجی تاثیر مستقیم بر عملکرد دستگاه دارد. قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید یا فضای بسته می تواند راندمان را کاهش دهد. بهتر است یونیت در محلی با تهویه مناسب و سایه نصب شود تا تبادل حرارتی به شکل موثرتری انجام شود. این موضوع ساده، تاثیر زیادی در کاهش مصرف انرژی سیستم های سرمایشی و گرمایشی دارد.
تنظیم دما باید متناسب با شرایط بیرونی و ساعت شبانه روز باشد. در ساعات خواب می توان دما را کمی تعدیل کرد. در ظهرهای گرم تابستان یا شب های سرد زمستان، تنظیم هوشمند دما از اتلاف انرژی جلوگیری می کند. این تطبیق ساده، به شکل محسوسی مصرف را کاهش می دهد.
کاهش یک تا دو درجه ای دمای ترموستات در زمستان می تواند صرفه جویی قابل توجهی ایجاد کند. پوشیدن لباس گرم تر در خانه راهکاری ساده برای جبران این کاهش است و به کاهش مصرف انرژی سیستم های سرمایشی و گرمایشی کمک می کند.
باز بودن درب و پنجره ها باعث خروج هوای سرد یا گرم و افزایش مصرف انرژی می شود. اطمینان از بسته بودن کامل فضا هنگام کار دستگاه، یکی از ساده ترین روش های صرفه جویی در مصرف انرژی در ساختمان است.
وسایلی مانند اجاق گاز، لامپ های پرمصرف و تجهیزات برقی گرما تولید می کنند. کاهش استفاده همزمان از این وسایل در تابستان می تواند فشار سیستم سرمایشی را کم کند و مصرف انرژی را کاهش دهد.
کاهش مصرف انرژی سیستم های سرمایشی و گرمایشی نیازمند مجموعه ای از اقدامات هوشمندانه در انتخاب، نصب و نگهداری تجهیزات است. با رعایت نکات بررسی شده در این مطلب می توان به شکل چشمگیری صرفه جویی در مصرف انرژی در سیستم تهویه خانگی را تجربه کرد. اجرای این راهکارها علاوه بر کاهش هزینه ها، به حفظ محیط زیست و افزایش بهره وری ساختمان کمک می کند.