امروز در چیدانه به سراغ ساختمانی رفتیم که اگر حتی یک بار از خیابان انقلاب عبور کرده باشید، حتماً نگاه شما را به خود جلب کرده است. معماری این بانک در خیابان انقلاب تهران به گونهای هوشمندانه و خلاقانه طراحی شده که سالهاست به یکی از پاتوقهای محبوب جوانان تبدیل شده است.
این ساختمان که به «اُپرای سیدنیِ تهران» شهرت دارد، اثر یورن اوبرگ اوتزن، معمار برجسته دانمارکی و خالق اپرای بزرگ سیدنی است. اوتزن (۱۹۱۸–۲۰۰۸)، علاوه بر اپرای سیدنی، طراحی ساختمان مجلس ملی کویت را نیز در کارنامه خود دارد و تنها اثر او در ایران همین بنای ماندگار بانک ملی، روبهروی دانشگاه تهران است.
در سال ۱۹۵۸، یرگن ساکسیلد از شرکت کامپساکس اوتزن را برای طراحی این پروژه دعوت کرد و ساخت بنا از سال ۱۹۵۹ آغاز شد و در سال ۱۹۶۲ به پایان رسید. بانک روی زمینی مستطیلشکل و کمی بالاتر از سطح خیابان ساخته شده؛ زمینی که محدودیتهای شهرداری اجازه پلان پیچیده نمیداد، اما اوتزن این سادگی را با یک مقطع فوقالعاده و سقفی جسورانه جبران کرد.
ایده اصلی او «خلق اثر اشعه خورشید از میان ابرها» بود؛ پدیدهای نادر در دانمارک و الهامبخش مهم او. نور طبیعی از شکافهای سقف با شدتهای مختلف وارد هال میشود و فضایی درخشان، نرم و شاعرانه ایجاد میکند. تیرهای عظیم سقف از بتن پیشتنیده و به طول ۲۰.۶ متر ساخته شدهاند؛ فناوریای پیشرفته برای ایرانِ آن سالها. همین دهانه بزرگ، سالن اصلی را بدون ستون و یکپارچه شکل داده است.
نمای بیرونی با سنگ تراورتن سفید ایرانی پوشانده شده و سقف بلند همراه با نورگیری فکرشده، کیفیت فضایی کمنظیری ایجاد کرده است. نور غبارگون در لایههای موازی پایین میریزد و فضا را زنده و مینیمال اما کاملاً شاعرانه میکند. دو راهپله نامتعارف، از جمله پلکان بیضیشکل با نورگیری چشممانند، نیز به پیچیدگی و جذابیت بنا افزودهاند.
منبع: torghe_shiraz