سال ۲۰۲۵، چین شاهد اجرای مجموعهای از شاخصترین پروژههای معماری معاصر بود که تلفیقی از نوآوری فرمی، فناوری، فرهنگ بومی و الهام از طبیعت و تاریخ را به نمایش میگذارند. این مجموعه که به انتخاب کریستینا یائو، سردبیر بخش چینِ یک مجله معتبر معماری گردآوری شده، شامل آثاری از استودیوهای مطرح بینالمللی همچون BIG، OMA و Zaha Hadid Architects در کنار پروژههایی از دفاتر محلی میشود. در ادامه به ۱۰ ساختمان برتر که چین به آن به افتخار میکند میپردازیم.
از موزهها و مراکز فرهنگی گرفته تا غرفههای کوچک، فروشگاههای مفهومی و سازههای ورزشی، این پروژهها رویکردهای متنوعی به زمینه، مصالح، نمادپردازی و تجربه فضایی دارند. در مجموع، این ۱۰ ساختمان برتر چینی تصویری روشن از مسیر معماری معاصر چین ارائه میدهند؛ مسیری که در آن جهانیبودن و هویت محلی، پایداری و بیان نمادین، در کنار هم تعریف میشوند.
استودیو معماری Aedas موزه یوهو را طوری طراحی کرده که سقفی موجدار دارد و به شکل یک حلقه بینهایت متشکل از دو حلقه در هم تنیده شده است. این حلقههای درهم، دو چاه نور دایرهای ایجاد کردهاند که به گفته استودیو، نماد ارتباط بین آسمان و زمین است. دو انتهای موزه به آرامی از زمین بلند شدهاند بدون آن که پشتیبان قابلمشاهدهای داشته باشند و این قسمتها به عنوان ورودی موزه عمل میکنند. تمام ساختمان با شیشه پوشانده شده و شفافیتِ چندلایه و لمینتشدهی شیشهای که به «شیشه زمردی» معروف است، طوری طراحی شده تا گرمای لطیف یشم را شبیهسازی کند.
این غرفه بهعنوان دروازهای به جزیره دورافتاده چایشان طراحی شده و سقف آن شبیه بادبانهای برگمانند است. استودیو محلی GN Architects از تورهای ماهیگیری برای ساخت ۳۶ تیغه باریک سقف استفاده کرده که هر یک به محور مرکزی متصل است و با نسیم دریا حرکت میکند. بازدیدکنندگان میتوانند روی نیمکتهای پایه سازه چوبی بنشینند و به تماشای دریا بپردازند. برای مقاومت در برابر بادهای شدید اقیانوسی و طوفانها، سکوی فولادی تقویتشدهای زیر قاب سبک چوبی اضافه شده است.
استودیو چینی DoDesign این نقطهدید تمام شیشهای را روی صخرهای در چونگکینگ قرار داده و طراحی آن را از یک تختهسنگ بزرگ با سطح بالایی صاف الهام گرفته است. منطقه اصلی بازدیدکنندگان زیر مجموعهای از صفحات سیمانی پلکانی پنهان شده که شبیه سنگهای طبیعی ساخته شدهاند تا بازدیدکنندگان در این منظره دراماتیک غوطهور شوند. عناصر سقف سنگمانند با پوشاندن قابهای فولادی با سیمان مخلوطشده با پودر سنگ محلی ساخته شده و سپس توسط صنعتگران محلی با دست حجاری شده تا شبیه بافتهای صخرههای اطراف شود.
این فروشگاه مفهومی قایقمانند، نشانهای جدید در مرکز شانگهای است که با پوستهای فلزی پوشانده شده که لوگوی Louis Vuitton روی آن چاپ شده است. دو طبقه اول از سه طبقه فروشگاه شامل نمایشگاهی میشود که فرهنگ و تاریخ برند را نشان میدهد، در حالی که طبقه بالا کافهای با تراس فرورفته دارد. به گفته تیم طراحی داخلی Louis Vuitton، شکل قایق ادای احترامیست به فرهنگ بندری شانگهای به عنوان «دروازه شرق» و همزمان اشارهای به تاریخچه برند در ساخت چمدانهای سفرهای دریایی دارد.
استودیو هلندی OMA این آسمانخراش ۱۰۵ متری را به عنوان کمپ دفتر شرکت Jomoo، بزرگترین تولیدکننده تجهیزات بهداشتی چین طراحی کرده است. با الهام از زمینهای صخرهای و کوهستانی استان فوجیان، استودیو OMA پایهای شبیه کوه برای برج طراحی کرد و با بالا بردن سکوی ساختمان، زوایای متعددی روی نما ایجاد کرد. این استودیو همچنین نوارهای سرامیکی سفید روی نما اضافه کرده تا یادآور شبکه پنجرههای معماری محلی باشد و همزمان به مواد اصلی محصولات Jomoo اشاره داشته باشد.
این مرکز بازدیدکنندگان حلقهای به منظور بزرگداشت تاریخ و فرهنگ مکان میراث جهانی یونسکو طراحی شده که به غارها، صخرهها و کندهکاریهای بودایی ۱۶۰۰ساله خود مشهور است. ZXD Architects و BIAD اهمیت حرکت دایرهای در آیین بودایی (حرکت ساعتگرد دور یک مکان مقدس) را در طراحی خود اعمال کردند و شش حجم با فرم حلقهای ایجاد کردند که جریان بازدیدکنندگان را هدایت میکند. این شش حجم به شش مسیر تناسخ در بودیسم هم اشاره دارند و یک استخر آب را احاطه کردهاند. هر حجم با پانلهای سنگ ماسهای پوشانده شده تا به زمینشناسی کوه مایجی اشاره کند.
Atelier Xi یک مرکز هنری در سه غرفه سنگپوش مجسمهای ایجاد کرده که شامل کتابخانه، فضای رویداد و صحنهای روباز میشود. هر غرفه الهامگرفته از غارهای کارست استان گویژو بوده و دارای فضای داخلی حجاریشده متمایز است. کتابخانه زیر سقف بزرگ طاقدار قرار دارد و گودال مطالعه در مرکز آن با شیشه تمامقد احاطه شده است. کلیسا از چهار دیوار برجسته شبیه قوسهای وارونه ساخته شده و فضایی صمیمی برای رویدادها ایجاد میکند، در حالی که صحنه مرکزی توسط یک بخش قوسیشکل واحد با سکوی بتنی پوشانده شده است.
این موزه که توسط استودیو BIG با همکاری ARTS Group و Front Inc طراحی شده، کنار آبگیر جینجی است. به گفته استودیو، معماری موزه مفهوم «lang» (یک راهروی طولانی سرپوشیده که پیاپی غرفهها را در باغهای باستانی سوجو به هم متصل میکند) را بازتفسیر میکند. هر یک از ساختمانهای موزه با شیشههای موجدار و خمیده و فولاد ضدزنگ با رنگ گرم پوشانده شده تا آسمان، آب و باغهای اطراف را بازتاب دهد. بنیانگذار BIG، بیارکه اینگلز گفته: «طراحی موزه هنر معاصر سوجو بهعنوان باغی از غرفهها و حیاطها تصور شده است. غرفههای جداگانه توسط گالریها و ایوانهای شیشهای به هم بافته شدهاند و یک گره چینی از حیاطهای مجسمهای و فضاهای نمایشگاهی ایجاد میکنند.»
در گوانگژو، Zaha Hadid Architects و استودیو محلی GDAD استادیومی طراحی کردهاند که از بدنه کشتیهای بادبانی سنتی سلسله سونگ الهام گرفته است. این مرکز شامل یک استادیوم ۶۰.۰۰۰ نفره، سالن ۲۰.۰۰۰ نفره برای بسکتبال و رویدادهای سرپوشیده و مرکز آبی ۴.۰۰۰ نفره با استخر و سکوی شیرجه میشود. سقف استادیوم بهصورت لایههایی طراحی شده که به تهویه و خنکسازی طبیعی کمک میکند و الهامگرفته از ساختارهای چینخورده ابریشمی بادبزنهای سنتی چینی است.
استودیو هلندی MVRDV یک نقطهدید در تپههای چنگدو را بازطراحی کرده تا با منظره همخوانی داشته باشد و سقفی گنبدی پوشیده از چمن و بالکن پیشآمدهای دارد که به شهر جدید Pujiang مشرف است. این سکو بهعنوان مقصد گردشگری و فضای رویداد ساخته شده و از چوب استفاده کرده تا ضمن احترام به طبیعت محل، میزان کربن نهفته در ساخت را کاهش دهد. در فضای داخلی، سقف بنا به سمت بالا و کف به سمت پایین شیب میگیرد و اثری را ایجاد میکند که MVRDV آن را «تلسکوپی» مینامد؛ اثری که بازدیدکنندگان را به سوی پنجره دیدِ گسترده و بالکنی که بر فراز شیب پیشآمده است، هدایت میکند.