تصور کنید شهری در جنوب ایران که سینماهای مدرن، خیابانهای منظم، فروشگاههای لوکس و یکی از بزرگترین پالایشگاههای جهان را در خود جای داده است؛ شهری که هزاران متخصص از کشورهای مختلف در آن زندگی و کار میکنند. این تصویر، آبادانِ حدود ۵۰ سال پیش است؛ شهری که به دلیل توسعه صنعتی و کیفیت زندگی، لقب «مروارید خاورمیانه» را به دست آورده بود.
در دهه 1350، آبادان یکی از مدرنترین شهرهای منطقه محسوب میشد. پالایشگاه نفت، موتور محرک اقتصاد شهر بود و رونق آن، زیرساختهایی را شکل داده بود که در بسیاری از کشورهای همسایه هنوز وجود نداشت. سینماها، باشگاههای ورزشی، هتلها، مراکز خرید و محلههای مجهز، آبادان را به شهری متفاوت تبدیل کرده بودند.
البته این به معنای توسعهنیافتگی کامل کشورهای همسایه نبود، اما بسیاری از آنها هنوز در آغاز مسیر نوسازی و توسعه شهری قرار داشتند. در مقابل، آبادان سالها تجربه صنعت، تجارت و شهرنشینی مدرن را پشت سر گذاشته بود.
جنگ ایران و عراق، ضربهای سنگین به این شهر وارد کرد و روند رشد آن را متوقف ساخت. در همان سالها، برخی کشورهای منطقه با درآمدهای نفتی و سرمایهگذاری گسترده، مسیر توسعه را با سرعت ادامه دادند. با این حال، آبادان همچنان یکی از مهمترین نمادهای تاریخ صنعتی ایران است؛ شهری که زمانی ویترین پیشرفت و مدرنیته در خاورمیانه به شمار میرفت.