تاج محل و نشانه های معماری ایرانی

پروژه های برجسته : تاج‌محل از پرآوازه‌ترین بناهای جهان و آرامگاه زیبا و باشکوهی است که در نزدیکی شهر آگره و در ۲۰۰ کیلومتری جنوب دهلی نو پایتخت هند واقع شده ‌است و یکی از عجایب هفتگانه جدید دنیا به‌شمار می‌رود. این بنا به دستور شاه‌جهان، پنجمین امپراتور گورکانی هند به منظور یادبود همسر ایرانی‌تبارش، به نام ارجمند بانو بیگم مشهور به ممتاز محل که در سال ۱۶۳۱م در سفری جنگی به ‌هنگام وضع حمل فوت کرد بنا شده ‌است. خود شاه‌جهان نیز بعدتر در همان‌جا به خاک سپرده شد. همان‌طور که مشخص است، نام این بنا، ایرانی است. این ساختمان بر پایه مخلوطی از معماری ایرانی، هندی و اسلامی بنا شده ‌است. با چیدانه همراه شوید و در تاج محل گشتی بزنید.

تاریخ‌نگاران آن دوران، از این بنای یادبود با نام «روضه ممتاز محل» یاد کرده‌اند و برخی بر این نظرند که «تاج محل» مخفف «ممتاز محل» است. «پیتر ماندی»، جهانگرد اروپایی سده ۱۷ میلادی نیز در نوشته‌هایش از «تاجِ محل، ملکه دربار گورکانی» نام می‌برد. آغاز ساخت تاج‌محل سال ۱۶۳۲م (۱۰۴۲ ش) بوده و در سال ۱۶۴۷م (۱۰۵۷ ش) تکمیل شده ‌است.

مطلب پیشنهادی : یکی از زیباترین و قدیمی ترین هتل های جهان در اصفهان!

احمد لاهوری و برادرش استاد حمید لاهوری (سده یازدهم هجری) سرمعماران ایرانی سازنده تاج‌محل در هندوستان بوده‌اند. در برخی متون نیز از عیسی‌خان شیرازی و امانت‌خان شیرازی طغرانویس، که هر دو ایرانی بوده‌اند نام برده شده ‌است، که گویا خوشنویسی کتیبه‌های در و دیوارهای تاج‌محل به امانت‌خان واگذار شده ‌بوده ‌است.

مطلب پیشنهادی : یادگارهای شیخ بهایی به تاریخ

گیوین هامبلی، نویسنده کتاب «شهرهای هندوستان گورکانی»، می‌نویسد که ریشه‌های ایرانی تاج‌محل، نخستین و پایدارترین برداشتی خواهد بود که یک دانش‌پژوه رشته معماری اسلامی با دیدن این بنای یادبود حاصل می‌کند. به نظر او، تاج‌محل نمونه‌ای از معماری صفوی است و در واقع، نمایانگر حد اعلای نبوغ ایرانی در هنر معماری در خاک هند است. هامبلی با استناد به سخنان هرمان گوتز، کارشناس تاریخ هنر، می‌افزاید: «تاج‌محل از بهترین نمونه‌های معماری است که با ذوق و سلیقه صفوی انجام شده ‌است.

مطلب پیشنهادی : ۱۰ بنای شگفت انگیز از معماری اسلامی

در تاج‌محل موارد معدود انحراف از ارتدوکسی هنری صفوی را می‌توان مشاهده کرد که شامل «چتری‌های راجپوتِ» پیرامون گنبد و تفاوت‌هایی در تناسب میان گنبد و پایه آن می‌شود. گلدسته‌ها هم که احتمالا با الهام از آرامگاه «محمود خلجی» در «ماندو» ساخته شده‌اند، اندکی متفاوت‌اند. از غرایب روزگار است که که یکی از «عجایب جهان» که کمترین ارتباط را با هنر گورکانی (مغولی) دارد، به نمونه کلاسیک و نماد تمدن گورکانی تبدیل شده‌است.» گفتنی است تاج محل از سال ۱۹۸۳ جزو میراث جهانی یونسکو درآمده و در نظرسنجی بزرگ جهانی در سال ۲۰۰۷ میلادی که در ۸ ژوئیه همان سال نتیجه آن اعلام شد این بنا در شمار یکی از عجایب هفتگانه جهان در دوران حاضر شناخته شد.

مطلب پیشنهادی : افتتاح موزه گرافیک ایران ، عمارت ارباب هرمز

حال که به طور کلی با این بنا آشنا شدید می‌خواهیم 10 نکته جالب توجه را در مورد تاج‌محل با شما درمیان بگذاریم:

1.   گفته می‌شود برای ساخت این بنا بیست هزار کارگر، استادکار، معمار، سنگ‌تراش، نقاش، فلزکار و جواهرتراش به ‌مدت بیست و دو سال از نقاط مختلف آسیا به‌خصوص ایران، شبه قاره هند، آسیای میانه و آناتولی شرکت داشته‌اند.

مطلب پیشنهادی : طراحی سقف های طاقی شکل, به سلیقه نیاکانمان

2.  شاه‌جهان قصد داشت برای خود نیز آرامگاهی در کران دیگر «رود جمنا» و برابر آن بسازد و این دو بنا را با پلی به یکدیگر متصل سازد به ‌نشانه آنکه پیوند او و همسرش از جریان زمان هم در می‌گذرد. قرار بود که بر خلاف نمای تاج‌محل که از مرمر سفید است، آرامگاه شاه از مرمر سیاه باشد. اما سرنوشت بر این شد که آرامگاه دوم هرگز برپا نشود و شاه در کنار همسرش آرام گیرد.

 3.  بنای تاج‌محل در ساعات مختلف روز رنگ‌های متفاوتی به خود می‌گیرد به طوری که در هنگام صبح به رنگ صورتی، در عصر به رنگ سفید شیری، و در شب وقتی نور ماه روی آن می‌افتد به رنگ طلایی است. گفته می‌شود استفاده از چنین ایده‌ای در این بنا نشان‌دهنده ذات تغییرپذیر انسان است که این مسئله در اخلاق و رفتار همسر شاه‌جهان کاملا نمود داشته است.

4.  طراحی و اجرای این بنا 17 سال به طول انجامیده است.

مطلب پیشنهادی :زندگی به سبک ایرانی در خانه منوچهری کاشان

5.   به نوشته تاریخ‌نگاران، شاه‌جهان در پی درگذشت محبوب‌ترین همراه زندگی‌اش خلعت شاهانه‌اش را به عبای سفید عوض کرد و یک سال سوگوار بود. شاهی که قبلا برای توسعه دامنه سلطنتش خون فراوانی ریخته بود، گوشه‌نشین شد و برای مدتی دخترش «جهان‌آرا» به امور دولتداری پرداخت. روایت حاکی است که موهای سیاه شاه جهان طی یکی دو ماه سوگواری سفید شد.

 6.  در دو طرف بنای اصلی دو بنای کوچک‌تر و قرینه به‌ چشم می‌خورد که در سمت غرب یک مسجد سه‌گنبدی وجود دارد که از ماسه‌سنگ (قهوه‌ای مایل به قرمز) ساخته شده و در شرق بنایی است که زمانی از آن به عنوان مهمان‌سرا به کار می‌رفته‌ است.

یکی از شرکت های معماری داخلی و دکوراتور ها در اهالی فن چیدانه پروژه  خانه ای در کیش با زیبایی های معماری ایرانی را با الهام از بناهای تاریخی ارزشمند ایرانی طراحی و  اجرا کرده است.

7.  هر چهار وجه تاج‌محل به صورت قرینه ساخته شده‌اند و در طراحی آن از اصول تقارن در معماری به زیبایی استفاده شده است.

  8.  تاج‌محل آرامگاهی است با ۵۸ متر بلندی، ۵۶ متر پهنا که روی یک تخته عظیم ۱۰۰ متر در ۱۰۰ متر مرمرین ساخته شده ‌است. این بنای بزرگ، در یک باغ پهناور ۱۸ هکتاری قرار دارد، که در مرکز این باغ یک نهر آب طولانی وجود دارد که به شیوه باغ‌های ایرانی ساخته شده ‌است.

مطلب پیشنهادی :شکوه باغ های ایرانی از گذشته تا امروز

 9.  از بیش از هزار فیل برای جابه‌جایی و حمل و نقل مواد و مصالح مورد نیاز ساخت تاج‌محل استفاده شده است.

 10.  در طول شورش‌های سال 1857 در هند بسیاری از سنگ‌های قیمتی این بنا توسط انگلیسی‌ها از دیوارهای تاج‌محل جدا شد.

نمونه های دیگر از معماری ایرانی را در چیدانه ببینید: حوض، قلب معماری سنتی ایران

خانه عامری ها، یک هتل بی نظیر در ایران

جاذبه های گردشگری یزد و معماری کویری

۴ خانه از جنس تاریخ پرافتخار ایران

منبع : گردآوری شده در تحریریه چیدانه

لاله داورپناه
نویسنده: لاله داورپناه

کارشناس محتوا طراح پروژه‌های معماری، دکوراسیون داخلی و فضای سبز سوابق کاری در چیدانه: عضو تیم تحریریه وب سایت چیدانه - نویسنده و ادیتور عضو تیم تحریریه وب سایت چیدانه - ادمین شبکه های اجتماعی دبیر تحریریه مجله منزل سردبیر مجله منزل مدیر دپارتمان تولیدات چندرسانه ای وبسایت چیدانه مدیر آموزش آکادمی چیدانه سوابق تحصیلی: فارغ التحصیل کاردانی معماری از موسسه آموزش عالی آپادانا- شیراز فارغ التحصیل کارشناسی معماری از موسسه آموزش عالی میرداماد- گرگان دانش آموخته دوره عالی تکنولوژی معماری از قطب علمی معماری دانشگاه تهران دانشجوی کارشناسی ارشد معماری منظر در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

more_horiz
مطالب پیشنهادی
معماری آرامگاه خیام، اثری ماندگار از هوشنگ سیحون

معماری آرامگاه خیام، اثری ماندگار از هوشنگ سیحون

مسجد النبی شاهکار معماری اسلامی

مسجد النبی شاهکار معماری اسلامی

معماری آرامگاه عطار نیشابوری در گذر زمان

معماری آرامگاه عطار نیشابوری در گذر زمان

کسب و کارها پیشنهادی
گنجینه فردوس certificate
گنجینه فردوس

گنجینه فردوس

شرکت سهامی فرش ایران certificate
شرکت سهامی فرش ایران

شرکت سهامی فرش ایران

پرده شاپ certificate
پرده شاپ

پرده شاپ

نظرات (0)

برای ثبت نظر ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.

از شنبه تا چهارشنبه ساعت 9 تا 17 پاسخگوی شما هستیم 021-23051173 support_agent