visibility 5718 today 1400/1/2

آداب و رسوم ایرانیان در عید نوروز، در 8 شهر ایران!

عید نوروز یک نقطه‌ی عطف در هر سال از زندگی ما ایرانیان است، پر از خاطرات و روزهای خوبی که با تازگی و طراوت شروع می‌شود. یکی از ویژگی‌های عید نوروز اجرای آداب و رسوم ویژه در هر منطقه از ایران است. از گذشته‌ها تا کنون نوروز در هریک از شهرهای مختلف ایران دارای آداب‌ورسوم خاصی است که برخی از آنها به مرور کم‌رنگ‌تر شده و بعضی از آیین نوروزی در شهرهای مختلف ایران هنوز هم انجام ‌می‌شوند. در این مطلب در مورد آداب و رسوم نوروز در برخی از شهرهای مختلف ایران صحبت کرده‌ایم. با چیدانه همراه باشید. 

اداب و رسوم عید

آداب و رسوم نوروز؛ چرا اجرای این آیین برای مردم مهم است؟

عید نوروز، مهم‌ترین و بزرگترین عید ایرانیان است که هر ساله با شروع بهار و از اولین روز فروردین آن را جشن می‌گیرند. همچنین برخی از کشورهای فلات ایران نیز این عید را جشن می‌گیرند. در برخی از کشورها مانند ایران و افغانستان که گاه‌شماری هجری خورشیدی استفاده می‌شود، نوروز آغاز سال نو است اما در کشورهای آسیای میانه و قفقاز، تقویم میلادی متداول است و نوروز به عنوان آغاز فصل بهار جشن گرفته می‌شود.

از گذشته‌های دور همه‌ی آداب و رسوم نوروز در شهرهای مختلف برای بهتر شدن زندگی، بهبود درآمد خانواده، باز شدن بخت جوانان، دور شدن پلیدی‌ها و آمدن خیر و برکت به زندگی انجام می‌گرفته است. اغلب این آداب و رسوم و جشن‌ها از اسفندماه برای استقبال از نوروز شروع می‌شدند و حتی تا اواخر فروردین ادامه داشتند.

امروزه آداب و رسوم مشترکی مانند؛

  • خانه‌تکانی
  • دوختن لباس نو
  • چیدن هفت‌سین
  • سبز کردن سبزه
  • پختن شیرینی
  • چهارشنبه سوری
  • دید و بازدید عید و...

در بین مناطق مختلف ایران برای استقبال از نوروز دیده می‌شود.

مطلب پیشنهادی: سفره هفت سین، در این 7 خانه ایرانی چگونه چیده شد؟

blog post

سفره عید

آداب و رسوم نوروز در شهرهای مختلف ایران

آداب و رسوم نوروز در تهران

  • حاجی فیروز را با آن صورت سیاه‌رنگ و لباس‌های زنگوله‌دار اغلب مردم می‌شناسد. حاجی فیروز یکی از نمادهای فرا رسیدن نوروز است که از روزهای آخر اسفندماه با خواندن شعر و با دایره زنگی و دنبکی که در دست دارد آمدن بهار را به مردم خبر می‌دهد. امروزه هم در برخی از محله‌های تهران این مراسم برگزار می‌شود.
  • مردم تهران شب قبل از تحویل سال نو؛ سبزی پلو و ماهی می‌پزند زیرا معتقدند سبزی دل را زنده می‌کند.
  • یکی دیگر از آداب و رسوم نوروز در تهران پختن رشته پلو با خرما و کشمش سرخ کرده در روز اول عید است. رشته پلو در ابتدا برای سرپرست خانواده کشیده می‌شود تا سررشته کار تا آخر سال در دستش باشد.
  • پختن کوکو سبزی و آش رشته در روز سیزده بدر از دیگر آداب و رسوم نوروز است که مردم تهران انجام می‌دهند.

مطلب پیشنهادی: عمو نوروز و ننه سرما، داستان قدیمی که حاجی فیروز با پای کوبی می خواند.

شیرینی سنتی

کلمپه، شیرینی سنتی کرمان

آداب و رسوم نوروز در کرمان

  • مردم کرمان برای نوروز شیرینی‌هایی مانند کماچ، کلمپه، قطاب و.. آماده می‌کنند. و برای روز سال تحویل آش رشته می‌پزند به طوری که هنگام تحویل سال رشته‌ها را در آش می‌ریزند تا رشته کارها تا آخر سال در دستشان باشد.
  • یکی از آداب و رسوم مردم کرمان در روز سبزده بدر به آب دادن سبزه عید است، مردم معتقدند که رها کردن سبزه عید در آب روان باعث رفع بلا می‌شود. امروزه این سنت در شهرهای دیگر هم دیده می‌شود.
  • در برخی از مناطق استان کرمان، با زعفران و گلاب بر روی بدنه ظرفی دعای مخصوص سال تحویل را می نویسند و در آن شربتی درست می‌کنند که باید همه اعضای خانواده از آن بخورند تا در تمام طول سال سلامت باشند.

مطلب پیشنهادی: انواع شیرینی خانگی عید، 40 سوغات ایرانی خوشمزه!

 

سمنو پزان

سمنو

آداب و رسوم نوروز در فارس

  • یکی از آداب و رسوم جالب در استان فارس عروسی گرفتن برای درخت نارنج است. اگر درخت نارنجی باز کمی بدهد، با برگزاری مراسم جالبی روی درخت را توری می‌کشند و بر سر آن نقل می‌ریزند کِل می‌کشند و شعرهای مخصوصی می‌خوانند تا سال بعد درخت بار بیشتری بدهد.
  • یکی از آداب و رسوم استقبال از بهار در استان فارس مانند اغلب شهرهای دیگر، پختن سمنو (سمنی) به همراه افراد خانواده است. سمنو نماد قدرت و سمبل خیر و برکت است.

 

نوروزخانی گیلان

مراسم نوروزخانی در گیلان

آداب و رسوم نوروز در گیلان

  • مردم استان گیلان در نوروز مانند شهرهای دیگر سفره هفت‌سین می‌چینند.
  • پختن شیرینی‌های مختلف در بخش‌های متفاوت استان متداول است و هر منطقه‌ای با توجه به آداب و رسوم نوروز در منطقه‌شان شیرینی‌ها و حلواهای مخصوصی می‌پزند و با آنها از مهمان‌هایی که برای دیدوبازدید می‌آیند پذیرایی می‌کنند.
  • یکی از آداب و رسوم نوروزی که در بخش‌هایی از گیلان مرسوم است، آمدن خوشقدم است. خوشقدم اولین کسی است که روز صبح نوروز و بعد از تحویل سال با قرآن، آینه، آب و شاخه‌های گل و شکوفه و شمشاد به خانه میزبان می‌آید گل‌های شمشاد را به در خانه می آویزد، گل و شکوفه را در طاقچه می‌گذارد، مقداری آب در پاشنه در می‌ریزد و قرآن، آب و آینه را در سفره هفت سین می‌گذارد، مبارکباد می گوید، سکه‌ای برای شکون به صاحبخانه می‌دهد و عیدی و شیرینی می‌گیرد.
  • نوروزخانی یکی از آداب و رسوم نوروز در گیلان است که در آن افراد خوش صدا و هنرمند محله به محله و خانه به خانه می روند و شعرهای مخصوص برای استقبال بهار و خبر دادن نزدیکی عید را به زبان گیلکی می‌خوانند.

مطلب پیشنهادی: تزیین سبزه عید نوروز، با این 36 مدل سنگ تمام بگذارید!

 

مراسم کوزه شکنی

مراسم کوزه شکنی در خراسان

رقص خراسانی

رقص خراسانی

آداب و رسوم نوروز در خراسان

آداب و رسوم نوروز در خراسان شمالی و رضوی و جنوبی تفاوت‌هایی با همدیگر دارد.

  • در خراسان شمالی با رسیدن نوروز مسابقات مختلفی از جمله؛ اسب دوانی، شاخ زنی میش‌ها، کشتی، کبدی، رقص با چوب و.. برگزار می‌کنند.
  • یکی از آداب و رسوم مخصوص خراسان شمالی کوزه شکنی است، که در آن کوزه‌ای را که مقداری آب دارد از بالاترین قسمت خانه به حیاط می‌اندازند، و معتقدند که با شکستن این کوزه آلودگی‌ها و اندوه‌های سال گذشته از بین می‌رود. البته این رسوم امروزه کمرنگ شده است.
  • پختن کلوچه‌های مخصوص عید یکی دیگر از آداب و رسوم نوروز در منطقه خراسان است.
  • مردم خراسان جنوبی کل ماه فروردین را نوروز می‌گویند. آنها در این ماه کارهای مختلفی مانند، حنا بستن، کمک به نیازمندان، بازی‌ها و رقص‌های محلی انجام می‌دهند و نوروز را جشن می‌گیرند.
روشن کردن آتش در بام

روشن کردن آتش در بام

آداب و رسوم نوروز در یزد

  • یکی از آداب و رسومی که در شهر یزد در چیدن هفت‌سین نوروز دارند، گذاشتن ظرفی از گندم و یا آرد بر سر سفره هفت‌سین است تا برکت و روزی زیاد شود. یزدی‌ها گل بیدمشک را نشانه‌ای از ماه فروردین می دانند و از آن در سفره هفت‌سین استفاده می‌کنند.
  • روشن کردن آتش روی بام خانه، در آخرین شب سال یکی دیگر از کارهایی است که یزدی‌ها برای استقبال از بهار انجام می‌دهند. این کاری نمادی برای از بین رفتن سوزش و سرمای زمستان است. از اسفند برای دوری از چشم زخم استفاده می‌کنند.

 

رنگ کردن تخم مرغ با پوست پیاز

رنگ کردن تخم مرغ با پوست پیاز

آداب و رسوم نوروز در آذربایجان شرقی

  • یکی از آداب و رسوم مردم آذربایجان شرقی بایرام پایی برای نوعروسان است، به این صورت که در شب عید از خانه پدری غذا، هدیه، میوه و شیرینی برای نوعروسان فرستاده می‌شود. امروزه این رسم کمرنگ‌تر شده است.
  • یومورتا بویاماخ از آداب و رسوم منطقه آذربایجان است؛ یعنی تخم مرغ‌هایی که رنگ می‌شدند و در روز عید به بچه‌ها هدیه داده می‌شوند. یکی از راه‌های سنتی رنگ کردن تخم مرغ با استفاده از پوست پیاز است.
  • یکی از کارهایی که مردم آذربایجان در عید انجام می‌دهند سمنو پزون است. به این صورت که افراد خانواده جمع می‌شوند و سمنو می‌پزند. این کارها در شهرها و فرهنگ‌های دیگر هم انجام می‌شود.

مطلب پیشنهادی: تزیین تخم‌مرغ رنگی، به استقبال نوروز

 

نقاب زنان هرمزگان

استفاده از برقع و رنگ کردن دستان زنان هرمزگان

آداب و رسوم نوروز در هرمزگان

  • یکی از آداب و رسوم نوروزی در هرمزگان، رنگ کردن شاخ و گوش گاو ، گوسفند و شتر با گلگ که نوعی خاک سرخ است، دو سه روز قبل از عید است. همچنین زنان با استفاده از این نوع خاک بین ابروهای خود خال می‌گذارند. همچنین زنان از نقاب‌های نو و زیبایی برای صورت خود استفاده می‌کنند.
  • در اولین روز عید مردم کوزه های شکسته و حصیرهای کهنه خود را بیرون می اندازند.
  • یکی از آداب و رسوم نوروز در هرمزگان، قصه گفتن (چیچکا) برای فرزندان‌شان است. همه‌ی فامیل‌ها دور هم جمع می‌شوند و بزرگ خانواده برایشان قصه و خاطرات جوانی‌اش را تعریف می‌کند.
سبزه نوروز

حرف آخر:

در این مطلب با آداب و رسوم نوروزی در برخی از شهرهای ایران آشنا شدیم. بسیاری از آداب ورسوم نوروزی ایرانیان در حال تغییر و یا در حال از بین رفتن هستند، خوب است که در هر منطقه‌ای که زندگی می‌کنیم مطالعه‌ای راجع به آداب و رسوم نوروزی محله خود داشته باشیم و تا جایی که امکان‌پذیر است آنها را انجام دهیم تا این میراٍث معنوی ایرانی تا سالها بعد و برای نسل های بعدی باقی بماند.

 

مطالب پیشنهادی:

سمیه زارعی
نویسنده: سمیه زارعی

عضو تحریریه وب سایت چیدانه مهندس فضای سبز و طراح محیط و منظر

more_horiz
مطالب پیشنهادی
تعطیلات نوروز،9 ایده برای گذراندن ایام عید در خانه!

تعطیلات نوروز،9 ایده برای گذراندن ایام عید در خانه!

آداب و رسوم ایرانیان در عید نوروز، در 8 شهر ایران!

آداب و رسوم ایرانیان در عید نوروز، در 8 شهر ایران!

انواع شیرینی محلی، خوشمزه هایی از شهرهای مختلف ایران

انواع شیرینی محلی، خوشمزه هایی از شهرهای مختلف ایران

کسب و کارها پیشنهادی
خانه هوشمند کاسپین certificate
خانه هوشمند کاسپین

خانه هوشمند کاسپین

سینک گرانیتی فونیکس PHOENIX هوگونیک certificate
سینک گرانیتی فونیکس PHOENIX هوگونیک

سینک گرانیتی فونیکس PHOENIX هوگونیک

میکروسمنت هایکا certificate
میکروسمنت هایکا

میکروسمنت هایکا

نظرات (0)

برای ثبت نظر ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.

از شنبه تا چهارشنبه ساعت 9 تا 17 پاسخگوی شما هستیم 021-23051173 support_agent