خبر تخریب خانه خیابان جم، اگرچه فعلاً بر اساس ادعایی است که یک کاربر در توییتر مطرح کرده، اما خیلی زود نگرانی و واکنش علاقهمندان معماری و میراث شهری را به دنبال داشته است؛ واکنشهایی که یک سؤال قدیمی را دوباره وسط میکشند: در تهران، سرنوشت بناهایی که بخشی از حافظه معماری شهرند، دقیقاً چه میشود؟
این خانه، از نمونههای شاخص معماری مسکونی دهه ۴۰ تهران به شمار میرفت؛ بنایی که پلههای نمایان، تناسبات ساده و جزئیات اجراییاش، سالها بخشی از چهره خیابان جم بود و برای بسیاری از معماران و علاقهمندان، تصویری آشنا و دوستداشتنی از تهران معاصر را در خود داشت. حالا انتشار خبر احتمال تخریب آن، بار دیگر نگرانی درباره حذف تدریجی معماریهای ارزشمند شهر را زنده کرده است.
مسئله فقط از دست رفتن یک ساختمان نیست؛ هر بار که چنین بناهایی از میان میروند، بخشی از روایت خیابانها و خاطره جمعی شهر هم پاک میشود. واکنشهای کاربران به این خبر نشان میدهد که هنوز بناهایی وجود دارند که فراتر از ارزش مادی، برای مردم بخشی از هویت شهری محسوب میشوند. اگر این خبر درست باشد، سؤال مهم این است که چرا باید نخستین واکنش ما به یک بنای ارزشمند، نگرانی از تخریبش باشد، نه اطمینان از حفظ آن؟