در روزگاری که سیمان، فولاد و شیشه چهره بسیاری از شهرها را شبیه به هم کردهاند، یک سازه خشتی در روستای جهانی اصفهک خراسان جنوبی آمده تا ثابت کند معماری آینده لزوماً قرار نیست از مصالح صنعتی ساخته شود. بزرگترین قوس خشتی کشور در اصفهک با دهانه ۹ متر و ارتفاع ۷ متر، پس از دو سال پژوهش و اجرا به پایان رسیده؛ سازهای که تماماً با خشت و گل و مصالح بومی و ارگانیک ساخته شده و در ساخت آن کوچکترین افزودنی صنعتی به کار نرفته است.
اهمیت این پروژه اما فقط در ابعاد آن خلاصه نمیشود. اصفهک در واقع یک آزمایش معماری است؛ تلاشی برای پاسخ دادن به این پرسش که آیا مصالحی که قرنها در معماری ایران استفاده میشدند، میتوانند در معماری امروز هم کارآمد باشند؟ سازندگان این قوس تلاش کردهاند دانش بومی، مهندسی خاک و تجربه معماری گذشتگان را در کنار هم قرار دهند و نشان دهند خشت و گل، برخلاف تصور رایج، الزاماً مترادف با معماری فرسوده و قدیمی نیستند.
این سازه میتواند یادآوری مهمی باشد؛ اینکه گاهی پاسخ معماری پایدار، نه در مصالح پیچیده و گران، بلکه در همان خاکی است که قرنها زیر پایمان بوده است.