آجر یکی از قدیمیترین و آشناترین مصالح در معماری است؛ اما چه میشود اگر این متریال سنتی از نظم همیشگی خود خارج شود و به پوستهای سیال، موجدار و مجسمهوار تبدیل شود؟ خانه Grosvenor Crescent Mews در لندن، یکی از پروژههای متفاوت دفتر معماری زاها حدید است که نشان میدهد حتی مصالحی به قدمت آجر هم میتوانند با نگاهی تازه، چهرهای کاملاً متفاوت پیدا کنند.
این خانه مسکونی چهارطبقه در محله تاریخی بلگراویا لندن قرار گرفته و طراحی آن از سال ۲۰۱۴ آغاز شده است. پروژه در سال ۲۰۱۷، یک سال پس از درگذشت زاها حدید، به پایان رسید. این ساختمان از معدود پروژههای مسکونی خصوصی طراحیشده توسط دفتر معماری اوست و بهخوبی زبان معماری سیال و آیندهنگرانه این معمار برجسته را به نمایش میگذارد.
مهمترین ویژگی ساختمان، نمای آجری متفاوت آن است؛ پوستهای مشبک و موجدار که با کمک فناوری ساخت رباتیک اجرا شده است. آجرها بهگونهای کنار هم قرار گرفتهاند که سطحی پویا و سهبعدی ایجاد میکنند؛ سطحی که در عین حفظ حریم خصوصی ساکنان، ارتباط بصری ساختمان با فضای شهری را نیز تعریف میکند. در واقع، آجر در این پروژه دیگر صرفاً یک مصالح ساختمانی نیست، بلکه به عنصر اصلی هویت معماری تبدیل شده است.
این نگاه متفاوت در فضای داخلی نیز ادامه پیدا میکند. پلکان بتنی با فرم مجسمهوار، آتریوم دوارتفاع، سطوح منحنی و نورگیرهای شیشهای، فضایی خلق کردهاند که در آن حرکت، نور و فرم نقش مهمی دارند. طراحی داخلی خانه نیز با دور شدن از خطوط خشک و هندسه متعارف، به زبان سیال معماری زاها حدید وفادار مانده است.
نکته جالب این پروژه، شکلگیری آن در زمینی محدود و در همسایگی ساختمانهای تاریخی لندن است. معمار بهجای تقلید از معماری اطراف، با بازتعریف یکی از آشناترین مصالح ساختمانی، میان گذشته و آینده ارتباط برقرار کرده است.
خانه Grosvenor Crescent Mews یادآوری میکند که برای خلق معماری متفاوت، همیشه به مصالح عجیبوغریب نیاز نداریم؛ گاهی کافی است به یک متریال قدیمی، از زاویهای تازه نگاه کنیم.