در روزهایی که موجهای گرما شهرهای جهان را به یکی از دشوارترین محیطها برای زندگی تبدیل کردهاند، یک طراح ایتالیایی برای پیدا کردن راهی تازه به گذشته نگاه کرده است؛ به بادگیرهای ایرانی. دانیلو پتا، طراح اهل اولبیا در جزیره ساردنیای ایتالیا، طرحی برای ساخت برجهای بادی سیار ارائه کرده که قرار است با هدایت هوای خنک دریا به خیابانها و میدانهای گرم، بخشی از گرمای فضاهای شهری را کاهش دهد.
به گزارش رسانه آلمانی «فوکوس آنلاین»، ایده پتا مستقیماً از بادگیرهای تاریخی ایران الهام گرفته است؛ سازههایی که قرنها پیش از ظهور دستگاههای تهویه مکانیکی، بدون برق و سوخت و تنها با تکیه بر جریان طبیعی هوا، ساختمانها را خنک میکردند. در طرح پیشنهادی پتا نیز قرار است جریان هوا بهجای آنکه به شکل طبیعی و پراکنده در شهر حرکت کند، بهصورت هدفمند به نقاطی هدایت شود که بیشترین گرما را جذب میکنند.
پتا معتقد است خنککردن شهرها دیگر مسئلهای فرعی نیست و صرفاً با افزایش تعداد درختان نمیتوان با گرمای فزاینده مقابله کرد. به باور او، معماری میتواند با شناخت مسیر باد و ایجاد سایه، بخشی از این مشکل را بدون اتکای کامل به انرژی حل کند؛ همان ایدهای که قرنها پیش در معماری مناطق گرم و خشک ایران به شکلی پیشرفته به کار گرفته شد.
بادگیرها در شهرهایی مانند یزد، کرمان، کاشان، میبد، نایین و بم، نمونهای از سازگاری معماری با اقلیم هستند. بادگیر باغ دولتآباد یزد نیز با ارتفاع بیش از ۳۳ متر، یکی از شاخصترین نمونههای این فناوری به شمار میرود؛ سازهای که حالا، پس از قرنها، ایده اصلی آن بار دیگر در مواجهه با یکی از مهمترین چالشهای شهرهای معاصر مورد توجه قرار گرفته است.