مرکز فرهنگی حیدر علیاف در باکو، یکی از شناختهشدهترین نمونههای معماری سیال زاها حدید است؛ بنایی که در آن، مرز میان معماری، زمین و فضای عمومی نهتنها کمرنگ شده، بلکه به بخشی از ایده اصلی پروژه تبدیل شده است.
فرم سفید و موجدار ساختمان، در نگاه اول مانند پوستهای یکپارچه به نظر میرسد که از سطح زمین بلند شده و دوباره به آن بازمیگردد؛ اما پشت این فرم چشمگیر، رویکردی مشخص به رابطه میان بنا و شهر قرار دارد.
در طراحی این مجموعه، میدان و فضای عمومی اطراف ساختمان با تغییرات تدریجی ارتفاع، به سطح و پوسته بنا پیوند میخورند و حرکتی پیوسته را شکل میدهند. این جریان در داخل ساختمان نیز ادامه پیدا میکند و سطوح، دیوارها و سقفها در بسیاری از بخشها بدون مرزهای معمول و با خطوطی نرم و منحنی به یکدیگر متصل میشوند.
در نتیجه، فرم غیرمعمول مرکز فرهنگی حیدر علیاف صرفاً یک انتخاب فرمال یا زیباییشناسانه نیست؛ بلکه ابزاری برای تعریف نوعی فضای فرهنگی معاصر است؛ فضایی که تلاش میکند خود را از شهر جدا نکند و در عوض، معماری را به ادامهای از فضای عمومی تبدیل کند. این پروژه نمونهای شاخص از نگاه زاها حدید به معماری است؛ جایی که حرکت، پیوستگی و سیالیت جای هندسههای صلب و مرزهای مشخص را میگیرند.