اصول طراحی بیمارستان، نکات کاربردی به مناسبت روز پزشک

امروزه طراحی بیمارستان‌ها، همگام با پیشرفت تکنولوژی و گسترده‌تر شدن نیازهای انسانی، بسیار پیچیده‌تر و مهم‌تر از گذشته شده است. اصول طراحی بیمارستان بر پایه ضوابطی از پیش تعیین شده و در پاسخگویی به نیازهای مراجعان تعیین می‌شود که فارغ از کاربری بیمارستان، این اصول کلی باید رعایت شوند. امروز 1 شهریور، به مناسبت روز پزشک، قصد داریم شما را با اصول طراحی بیمارستان آشنا کنیم. پس با ما همراه باشید.

در این مطلب خواهید خواند:

  • اصول طراحی بیمارستان از جنبه موقعیت مکانی
  • اصول طراحی بیمارستان مربوط به توسعه و گستردگی
  • دسته‌بندی کلی انواع بیمارستان
  • اصول طراحی بیمارستان از نظر تقسیم‌بندی فضایی
  • اصول طراحی بیمارستان از نظر معماری

این مطلب را بخوانید:‌ طراحی داخلی کلینیک، زیباترین کلینیک های جهان به مناسبت روز پزشک

اصول طراحی بیمارستان

اصول طراحی بیمارستان از جنبه موقعیت مکانی

اصل مجاورت بر اساس دو نوع استفاده مناسب و استفاده نامناسب از اراضی شهری تعریف می‌شود و در واقع همسایگی در فضاها می‌توانند تأثیرات منفی یا مثبتی بر یکدیگر داشته باشند. این اثرات در جهت منفی شامل مواردی مانند اختلال در عملکرد، سلب آسایش، کاهش کارایی و... می‌شوند و همچنین مجاورت مناسب می‌تواند کارایی را افزایش دهد، سطح خدمات را بهبود بخشد و... بنابراین توجه به این موضوع در مکان‌یابی مراکز درمانی بسیار مهم است. در ادامه نکاتی در این زمینه آمده است:

طراحی بیمارستان

اصل اول: محل قابل دسترس

محل مرکز درمانی باید در نزدیکی مکان‌هایی با احتمال زیاد تلفات مانند مراکز تجاری، مذهبی، آموزشی، جاده ها و... در نظر گرفته شود البته این فاصله نباید آن‌قدر نزدیک باشد که به عنوان مجاورت دو کاربرد نامناسب در نظر گرفته شود و در عین حال باید در محلی باشد که آلودگی صوتی و هوای زیادی وجود نداشته باشد و از نظر دسترسی هم مناسب باشد.

اصل دوم: منظره زیبا

ترجیحاً زمین بیمارستان بهتر است در مجاورت یا نزدیک پارک‌ها و فضاهای سبز باشد و نمای مناسبی از طبیعت و مناظر زیبا داشته باشد تا برای بیماران منظره زیبا و برای همراهان مکانی برای منتظر ماندن و استراحت وجود داشته باشد.

اصل سوم: پراکندگی مناسب

از مهم‌ترین اصول طراحی بیمارستان به هنگام انتخاب محل پروژه، توجه به توزیع عادلانه بیمارستان‌ها در سطح شهر است. همچنین باید حریم خصوصی بیمارستان با سایر بیمارستان‌ها و مراکز درمانی حفظ شود و از طرفی ارتباطی موثر بین بیمارستان‌ها و مراکز مورد نیاز برقرار باشد.

معماری بیمارستان

اصل چهارم: توجه به طرح تفصیلی

با توجه به این‌که برای طراحی هر فضایی دستورالعمل‌ها و طرح‌های تفصیلی خاصی طراحی می‌شود، به هنگام انتخاب زمین مناسب برای طراحی کلینیک پزشکی، باید به جزئیات طرح تفصیلی آن توجه کرد.

اصل پنجم: ورودی

قسمت ورودی ساختمان بیمارستان هرگز نباید در مجاورت یک منطقه مسکونی باشد.

این مطلب را بخوانید:‌ 10 بیمارستان با معماری و طراحی داخلی خیره کننده

اصل ششم: مجاورت در مراکز نامناسب

وجود برخی کاربردهای نامناسب در مجاورت این مراکز، کارایی این مراکز را کاهش می‌دهد. این مراکز شامل محل‌های دفن زباله ، مراکز فاضلاب شهری، دام و... می‌شود.

اصل هفتم: حفظ رفاه عمومی

از مهم‌ترین اصول طراحی بیمارستان، حفظ رفاه سایرین است. مکان بیمارستان باید به گونه‌ای باشد که آسایش و رفاه عمومی به خطر نیفتد. به عبارت دیگر، عملکرد این مراکز نباید موجب سلب رفاه شهروندان و محلات شود.

طراحی بیمارستان

اصول طراحی بیمارستان مربوط به توسعه و گستردگی

انتخاب زمین برای ساخت بیمارستان باید به گونه‌ای باشد که توسعه و گسترش این مراکز را در آینده امکان‌پذیر سازد و پیش‌بینی کند. تجربه نشان داده است که هر بیمارستانی هر 10 یا 15 سال یک‌بار نیاز به توسعه و گسترش دارد. بنابراین محل و طراحی بیمارستان باید امکان هرگونه توسعه در آینده را فراهم آورد. در ادامه چند نکته در این مورد وجود دارد:

فضای گسترش بیمارستان

دو راه برای پیش‌بینی توسعه بیمارستان در آینده وجود دارد:
راه اول: زمین بیمارستان باید آن‌قدر بزرگ باشد که بخشی از زمین برای ساخت و ساز استفاده شود. 
راه دوم: بخشی از محله اطراف محل بیمارستان برای گسترش ساختمان مرکز درمانی خریداری شود و برای این منظور استفاده شود. در این رابطه، اولین مورد اولویت انتخاب است.
در هر صورت باید توجه داشت که این گسترش با طرح تفصیلی و ضوابط شهرداری تداخلی نداشته باشد.

این مطلب را بخوانید: طراحی کلینیک پزشکی، با روش های هوشمندانه

برنامه‌ریزی به هنگام ساخت

برنامه ریزی اولیه درمورد استفاده از فضاهای جدید پس از توسعه باید صورت بگیرد تا با استفاده درمانی ناسازگار نباشد.

توجه جامعه‌شناختی

بر طبق اصول طراحی بیمارستان در برنامه توسعه، معیارهای جمعیت شناختی باید در نظر گرفته شود. این شاخص یکی از مهم‌ترین شاخص‌های مربوط به ساخت یا گسترش مراکز است. این معیار شامل تعداد و میزان رشد جمعیت شهری، میزان رشد پذیرش و عوارض مرکز درمانی، نحوه توزیع و پراکندگی جمعیت در شهر و... است.

انواع بیمارستان

دسته‌بندی کلی انواع بیمارستان

انواع بیمارستان به طور کلی به دسته‌های زیر تقسیم‌بندی می‌شود:

  1. بیمارستان عمومی کوچک: حداکثر 600-500 تخت
  2. بیمارستان عمومی ناحیه‌ای: حداکثر 1200 تخت
  3. بیمارستان تدریسی و دانشگاهی
  4. بیمارستان تخصصی

به طور کلی سطح زمین بیمارستان باید بزرگتر از 75 مترمربع باشد اما این میزان برای بیماری‌های واگیردار بیش از 150 مترمربع باید در نظر گرفته شود.
برای هر تخت بیمارستان 125-120 متر مکعب فضا در نظر گرفته می‌شود.

اصول طراحی بیمارستان از نظر تقسیم‌بندی فضایی

هر بیمارستانی به طور کلی به 4 دسته زیر تقسیم‌بندی می‌شود:

  • بخش معاینه و معالجه
  • بخش اداری
  • بخش بستری
  • بخش تدارکات

نکته: بهترین جهت برای طراحی اتاق‌های درمانی و جراحی، بین شمال غربی و شمال شرقی و بهترین جهت برای بخش پرستاری، بین جنوب و جنوب شرقی است.

اصول طراحی بیمارستان از نظر معماری

حال که با طراحی موقعیتی بیمارستان آشنا شدیم، به بخش‌های مختلف بیمارستان و اصول طراحی بیمارستان از نظر معماری خواهیم پرداخت:

طراحی راهروی بیمارستان

اصول طراحی راهروهای بیمارستان

راهروهای دسترسی در بیمارستان باید حداقل 1.5 متر پهنا داشته باشند و پهنای راهروهایی که در آن‌ها تخت‌های بیمار جابه‌جا می‌شوند، حداقل باید 2.5 متر باشد. 
به طور کلی بهتر است راهروهای مربوط به عبور و مرور برای هر کاربری جدا باشد تا از انتقال میکروب جلوگیری شود.

اصول طراحی درب‌ها

درب‌ها باید حتما باید در مقابل مواد ضدعفونی مقاوم باشند زیرا این کار به صورت مقاوم باید صورت گیرد و همچنین استاندارد عایق صوتی هم باید روی درب‌ها اعمال شود.
عرض درب‌های معمولی در بیمارستان تا 2.20 متر
ورودی انتقالات تا 2.80 متر

طراحی پله بیمارستان

اصول طراحی پله‌ها

پله‌ها از هر دو طرف باید دارای نرده باشند و عرض پاگرد حداقل 1.5 متر باشد و از 2.5 متر تجاوز نکند. پله‌های مارپیچ در اصول طراحی بیمارستان جایی ندارند.

اصول طراحی آسانسور

از آن‌جایی که از آسانسورها برای مصارف مختلفی نظیر جابه‌جایی همراهان، بیماران، تخت‌ها، داروها، ملحفه‌ها و... استفاده می‌شود، بهتر است برای هر کدام آسانسور جدایی تعبیه شود. لازم است تا حداقل دو آسانسور به جابه‌جایی تخت‌ها اختصاص داده شود و فضای آسانسور باید ظرفیت جابه‌جایی یک تخت و دو همراه را داشته باشد.
90 * 1.20 متر ابعاد استاندارد آسانسور خواهد بود.

اتاق جراحی بیمارستان

اصول طراحی اتاق جراحی بیمارستان

بر اساس اصول طراحی بیمارستان، اتاق جراحی باید طراحی شبیه به مربع داشته باشد تا حرکت در آن به راحتی قابل انجام باشد. ابعاد 6.5*6.5 و ارتفاع 3 متر مناسب به نظر می‌رسد.
اتاق جراحی باید از طریق درب‌های کشویی الکتریکی به اتاق‌های بیهوشی، ترخیص، شستشو و اشیاء استریل دسترسی داشته باشد. همچنین روشنایی در اتاق جراحی باید قابل تنظیم باشد.

اصول طراحی اتاق بیهوشی بیمارستان

ابعاد 3.80*3.80 برای اتاق بیهوشی ابعاد مناسبی به نظر می‌رسد. درب‌های این اتاق باید الکتریکی و کشویی باشد و رو به اتاق جراحی باز شود. اتاق ترخیص بیهوشی هم فضایی است که باید در نظر گرفته شود.

این مطلب را بخوانید: طراحی بیمارستانی شبیه به یک کشتی غول آسا

اصول طراحی اتاق بازگشت هشیاری

اتاق بازگشت هوشیاری باید گنجایش چندین بیمار خارج شده از اتاق جراحی را داشته باشد و تعداد تخت‌های آن باید 1.5 برابر تعداد اتاق‌های عمل باشد.

اصول طراحی اتاق اشیاء استریل

طراحی کلینیک

ابعاد این اتاق می‌تواند منعطف باشد اما باید حداقل فضای کافی برای برای قراردادن طبقه و کابینت وجود داشته و دسترسی مستقیم و راحتی را به اتاق عمل داشته باشد. به ازای هر اتاق عمل، نیاز به 10 مترمربع اتاق اشیاء استریل است.

اصول طراحی اتاق تجهیزات

این اتاق باید به اتاق جراحی نزدیک باشد و فضایی حدودا 20 مترمربع داشته باشد.

اصول طراحی اتاق گچ‌گیری

این اتاق در محوطه بیماران سرپایی قرار می‌گیرد و به فضایی با ابعاد حداقل 3*3 متر نیاز دارد.

طراحی اتاق پرستار

اصول طراحی اتاق پرستارها

بر طبق اصول طراحی بیمارستان، این اتاق‌ها باید در موقعیت مرکزی بیمارستان و دارای شیشه‌های بلندی باشند که راهرو از طریق آن‌ها قابل رویت باشد. ابعاد اتاق‌ها اما وابسته به ابعاد بخش جراحی است.

اصول طراحی داروخانه

وجود داروخانه‌ای به مساحت 20 متر مربع که تمامی نیازهای دارویی بیمارستان را تامین کند، لازم است.

این مطلب را بخوانید‌: دکوراسیون داروخانه، 20 طراحی داخلی شگفت انگیز در دنیا

اصول طراحی اتاق نظافت

اتاق نظافت باید به اتاق جراحی نزدیک باشد و فضایی حدودا برابر با 5 مترمربع داشته باشد.

ضوابط طراحی بیمارستان

اصول طراحی اتاق‌های بستری و مراقبت‌های ویژه

در بیمارستان‌های عمومی بخش مراقبت‌های ویژه به دو قسمت جراحی و پزشکی تقسیم می‌شوند.
بخش‌های بستری باید در فضای بسته به دور از رفت و آمد زیاد قرار بگیرند و دارای پنجره‌هایی جهت دریافت نور طبیعی باشند. بخش‌های مراقبت هرکدام به تخصص‌های ویژه تقسیم‌بندی می‌شوند و هر بخش بیش از 24 عدد تخت نباید داشته باشد. در کناره‌های تخت باید فضای کافی برای رفت‌وآمد وجود داشته باشد.

ساخت بیمارستان


کلام آخر
طراحی بیمارستان یکی از پیچیده‌ترین طراحی‌هایی است که جزئیات متنوع و مهمی را شامل می‌شود. پیش از طراحی این فضا، نظیر هر فضای دیگری، لازم است تا نسبت به اصول طراحی بیمارستان آگاهی داشته باشید تا رفاه حال بیماران و کارکنان به صورت کامل تامین شود.

مطالب مرتبط
بیمارستان پارس با طراحی داخلی بی نظیر در رشت!
7 بیمارستان کودکان که شبیه سرزمین عجایب است
فضای رنگی و شاد در طراحی بیمارستان کودکان تهران
 

 

فرگل سلحشور
نویسنده: فرگل سلحشور

کارشناس معماری و فارغ‌التحصیل رشته دکوراسیون داخلی از مجتمع فنی تهران عضو تیم محتوای چیدانه، فعال در زمینه تولید محتوای سایت و شبکه‌های اجتماعی، ترجمه، طراحی سایت و سئو مشاوره و طراحی دکوراسیون داخلی

more_horiz
مطالب پیشنهادی
طراحی داخلی داروخانه، بهترین داروخانه‌های جهان به مناسبت روز داروساز

طراحی داخلی داروخانه، بهترین داروخانه‌های جهان به مناسبت روز داروساز

اصول طراحی بیمارستان، نکات کاربردی به مناسبت روز پزشک

اصول طراحی بیمارستان، نکات کاربردی به مناسبت روز پزشک

طراحی داخلی کلینیک، زیباترین کلینیک های جهان به مناسبت روز پزشک

طراحی داخلی کلینیک، زیباترین کلینیک های جهان به مناسبت روز پزشک

کسب و کارها پیشنهادی
 کابینت کم جا چوب certificate
 کابینت کم جا چوب

کابینت کم جا چوب

مبل مدرنیکا هوم ویژن certificate
مبل مدرنیکا هوم ویژن

مبل مدرنیکا هوم ویژن

مبلمان آرافرم certificate
مبلمان آرافرم

مبلمان آرافرم

نظرات (0)

برای ثبت نظر ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید.

از شنبه تا چهارشنبه ساعت 9 تا 17 پاسخگوی شما هستیم 021-23051173 support_agent